Jagatpita Shri Brahma Mandir , Brahma Temple Rd, Pushkar, Rajasthan 305022
Ajmer, Rajasthan
Aboutमंदिर के बारे मेंఆలయం గురించి
Jagatpita Shri Brahma Mandir , Brahma Temple Rd, Pushkar, Rajasthan 305022 - History , Timings, How to reach
Jagatpita Shri Brahma Mandir in Pushkar, Rajasthan, is a rare and highly revered Hindu temple dedicated to Lord Brahma. Located on Brahma Temple Road near the holy Pushkar Lake, this ancient temple is believed to date back several centuries and is closely associated with Hindu mythology and rituals. According to legends, Lord Brahma performed a yajna at Pushkar, making it one of the most sacred pilgrimage sites in India. The temple features a distinct red spire and houses a four-faced idol of Lord Brahma along with Goddess Gayatri. Major festivals like Kartik Purnima and the Pushkar Fair attract lakhs of devotees. Easily accessible from Ajmer and well-connected by road and rail, the temple is a must-visit spiritual destination in Rajasthan.
जगतपिता श्री ब्रह्मा मंदिर, ब्रह्मा मंदिर रोड, पुष्कर, राजस्थान 305022
జగత్పిత శ్రీ బ్రహ్మ మందిర్, బ్రహ్మ టెంపుల్ రోడ్, పుష్కర్, రాజస్థాన్ 305022
Temple Historyमंदिर का इतिहासఆలయ చరిత్ర
Brahma Temple in Pushkar is one of the very few temples in India dedicated to Lord Brahma, the creator in the Hindu trinity of Brahma, Vishnu, and Shiva. The temple is believed to be more than a thousand years old, although the current structure was rebuilt in the 14th century and later renovated during the 19th century. According to Hindu mythology, Lord Brahma performed a sacred yajna (ritual sacrifice) at Pushkar to purify the region. The temple stands near the sacred Pushkar Lake, which is considered one of the holiest pilgrimage sites in India. Devotees believe that visiting this temple and bathing in Pushkar Lake brings spiritual merit and purification. Brahma Temple in Pushkar is one of the rare temples dedicated to Lord Brahma in the world. Because Brahma is seldom worshipped independently, this temple holds unique religious significance in Hinduism. The temple also forms an essential part of the Pushkar pilgrimage circuit, which includes Pushkar Lake and surrounding temples. Devotees consider visiting the temple an important spiritual experience.
पुष्कर में स्थित ब्रह्मा मंदिर भारत के उन बहुत कम मंदिरों में से एक है जो भगवान ब्रह्मा को समर्पित है; ब्रह्मा हिंदू त्रिमूर्ति—ब्रह्मा, विष्णु और शिव—में सृष्टिकर्ता के रूप में जाने जाते हैं। माना जाता है कि यह मंदिर एक हज़ार वर्ष से भी अधिक पुराना है, हालाँकि इसकी वर्तमान संरचना का पुनर्निर्माण 14वीं शताब्दी में किया गया था और बाद में 19वीं शताब्दी के दौरान इसका जीर्णोद्धार किया गया। हिंदू पौराणिक कथाओं के अनुसार, भगवान ब्रह्मा ने इस क्षेत्र को पवित्र करने के लिए पुष्कर में एक पवित्र यज्ञ (धार्मिक अनुष्ठान) किया था। यह मंदिर पवित्र पुष्कर झील के निकट स्थित है, जिसे भारत के सबसे पवित्र तीर्थ स्थलों में से एक माना जाता है। भक्तों का मानना है कि इस मंदिर के दर्शन करने और पुष्कर झील में स्नान करने से आध्यात्मिक पुण्य और शुद्धि प्राप्त होती है। पुष्कर में स्थित ब्रह्मा मंदिर विश्व के उन दुर्लभ मंदिरों में से एक है जो विशेष रूप से भगवान ब्रह्मा को समर्पित है। चूंकि भगवान ब्रह्मा की पूजा स्वतंत्र रूप से बहुत कम की जाती है, इसलिए हिंदू धर्म में इस मंदिर का एक अद्वितीय धार्मिक महत्व है। यह मंदिर पुष्कर तीर्थ यात्रा परिपथ का भी एक अनिवार्य हिस्सा है, जिसमें पुष्कर झील और उसके आसपास स्थित अन्य मंदिर शामिल हैं। भक्त इस मंदिर के दर्शन को एक महत्वपूर्ण आध्यात्मिक अनुभव मानते हैं।
పుష్కర్లోని బ్రహ్మ దేవాలయం, హిందూ త్రిమూర్తులైన బ్రహ్మ, విష్ణు, శివులలో సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మ దేవునికి భారతదేశంలో అంకితం చేయబడిన అతికొద్ది దేవాలయాలలో ఒకటి. ఈ దేవాలయం వెయ్యి సంవత్సరాల కంటే పురాతనమైనదని నమ్ముతారు, అయితే ప్రస్తుత నిర్మాణం 14వ శతాబ్దంలో పునర్నిర్మించబడింది మరియు తరువాత 19వ శతాబ్దంలో పునరుద్ధరించబడింది. హిందూ పురాణాల ప్రకారం, బ్రహ్మ దేవుడు ఈ ప్రాంతాన్ని పవిత్రం చేయడానికి పుష్కర్లో ఒక పవిత్ర యజ్ఞం (ఆచారబద్ధమైన బలి) చేసాడు. ఈ దేవాలయం పవిత్రమైన పుష్కర్ సరస్సు సమీపంలో ఉంది, ఇది భారతదేశంలోని అత్యంత పవిత్రమైన పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించడం మరియు పుష్కర్ సరస్సులో స్నానం చేయడం వల్ల ఆధ్యాత్మిక పుణ్యం మరియు పవిత్రత కలుగుతుందని భక్తులు నమ్ముతారు. పుష్కర్లోని బ్రహ్మ దేవాలయం ప్రపంచంలో బ్రహ్మ దేవునికి అంకితం చేయబడిన అరుదైన దేవాలయాలలో ఒకటి. బ్రహ్మను ప్రత్యేకంగా పూజించడం చాలా అరుదు కాబట్టి, ఈ దేవాలయం హిందూ మతంలో ప్రత్యేకమైన మతపరమైన ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది. పుష్కర్ సరస్సు మరియు చుట్టుపక్కల ఆలయాలను కలిగి ఉన్న పుష్కర్ యాత్రా మార్గంలో ఈ ఆలయం కూడా ఒక ముఖ్యమైన భాగం. భక్తులు ఈ ఆలయ దర్శనాన్ని ఒక ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభవంగా భావిస్తారు.
Nearby templesआस-पास के मंदिरసమీప ఆలయాలు
Drag to move, use + / - or double-click to zoom.हिलाने के लिए खींचें, ज़ूम के लिए + / - या डबल-क्लिक करें।జరపడానికి లాగండి, జూమ్కు + / - లేదా డబుల్ క్లిక్ చేయండి. Open in Google Mapsगूगल मैप्स में खोलेंగూగుల్ మ్యాప్స్లో తెరవండి
Same Deity Templesइसी देवता के मंदिरఇదే దేవత ఆలయాలు
Lord VishnuMore temples of this deity, nearest first.इसी देवता के और मंदिर, निकटतम पहले।ఇదే దేవత ఆలయాలు, దగ్గరివి ముందుగా.
229.2 kmJagdish Temple
Udaipur, Rajasthan
Lord Vishnu
408.7 kmBAPS Shri Swaminarayan Akshardham, Gandhinagar, Gujarat 382021
Gandhi Nagar, Gujarath
Lord Vishnu
632.6 kmTriyuginarayan Temple, Triyuginarayan Village, Sonprayag–Kedarnath Region, Ukhimath, Rudraprayag District, Uttarakhand, 246471
Rudraprayag, Uttarakhand
Lord Vishnu
640.6 kmBAPS Shri Swaminarayan Mandir, Jamnagar, Gujarat 361006
Jamnagar, Gujarath
Lord Vishnu
675.7 kmBadrinath Temple, Badrinath Dham, Chamoli District, Uttarakhand, 246422
Chamoli, Uttarakhand
Lord Vishnu
724.6 kmSundar Narayan Mandir , Raviwar Karanja, Panchavati, Nashik, Maharashtra 422001
Nasik, Maharashtra
Lord Vishnu
750.7 kmDaityasudan Temple, Roshanpura, Lonar, Maharashtra 443302
Buldana, Maharashtra
Lord Vishnu
753.4 kmShri Laxmi Narayan Mandir , Kothi Rd, Mahal, Nagpur, Maharashtra 440032
Nagpur, Maharashtra
Lord VishnuTravel Guideयात्रा मार्गदर्शिकाప్రయాణ మార్గదర్శి
🚌By Road: Pushkar is well connected by road from Ajmer and other major cities in Rajasthan.
🚉By Rail: Nearest railway station – Ajmer Junction (approx. 14 km).
🛩️By Air: Nearest airport – Jaipur International Airport (approx. 150 km).
🚌Distance from Important Places:
Ajmer – Approx. 14 km
Jaipur – Approx. 150 km
Jodhpur – Approx. 200 km
Udaipur – Approx. 280 km
🚌सड़क मार्ग से: पुष्कर, अजमेर और राजस्थान के अन्य प्रमुख शहरों से सड़क मार्ग द्वारा अच्छी तरह जुड़ा हुआ है।
🚉रेल मार्ग से: निकटतम रेलवे स्टेशन – अजमेर जंक्शन (लगभग 14 किमी)।
🛩️हवाई मार्ग से: निकटतम हवाई अड्डा – जयपुर अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा (लगभग 150 किमी)।
🚌महत्वपूर्ण स्थानों से दूरी:
अजमेर – लगभग 14 किमी
जयपुर – लगभग 150 किमी
जोधपुर – लगभग 200 किमी
उदयपुर – लगभग 280 किमी
🚌రోడ్డు మార్గం: అజ్మీర్ మరియు రాజస్థాన్లోని ఇతర ప్రధాన నగరాల నుండి పుష్కర్ రోడ్డు మార్గం ద్వారా చక్కగా అనుసంధానించబడి ఉంది.
🚉రైలు మార్గం: సమీప రైల్వే స్టేషన్ – అజ్మీర్ జంక్షన్ (సుమారు 14 కి.మీ).
🛩️విమాన మార్గం: సమీప విమానాశ్రయం – జైపూర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (సుమారు 150 కి.మీ).
🚌ముఖ్య ప్రదేశాల నుండి దూరం:
అజ్మీర్ – సుమారు 14 కి.మీ
జైపూర్ – సుమారు 150 కి.మీ
జోధ్పూర్ – సుమారు 200 కి.మీ
ఉదయపూర్ – సుమారు 280 కి.మీ
Sub Templesउप मंदिरఉప ఆలయాలు
🛕Lord Brahma (the creator god in Hinduism)
🛕Garbhagriha with idol of Lord Brahma
🛕Shrines dedicated to Goddess Gayatri and Savitri
🛕Nearby sacred Pushkar Lake ghats
🛕भगवान ब्रह्मा (हिंदू धर्म में सृष्टिकर्ता देवता)
🛕भगवान ब्रह्मा की प्रतिमा वाला गर्भगृह
🛕देवी गायत्री और सावित्री को समर्पित मंदिर
🛕निकटवर्ती पवित्र पुष्कर झील के घाट
🛕 బ్రహ్మ దేవుడు (హిందూ మతంలో సృష్టికర్త దేవుడు)
🛕 బ్రహ్మ దేవుని విగ్రహం కలిగిన గర్భగుడి
🛕 గాయత్రి మరియు సావిత్రి దేవతలకు అంకితమైన సన్నిధులు
🛕 సమీపంలోని పవిత్ర పుష్కర్ సరస్సు ఘాట్లు
Things to Coverक्या देखेंచూడవలసినవి
🙏🏼Take darshan & blessings of Lord Brahma and other deities present in the temple
🙏🏼 मंदिर में विराजमान भगवान ब्रह्मा और अन्य देवी-देवताओं के दर्शन करें और उनका आशीर्वाद प्राप्त करें।
🙏🏼 ఆలయంలో కొలువై ఉన్న బ్రహ్మదేవుని మరియు ఇతర దేవతల దర్శనం, ఆశీస్సులు పొందండి.
Pooja Detailsपूजा विवरणపూజా వివరాలు
🌹Morning Aarti – Around 6:30 AM
🌹Shringar Darshan – Morning hours
🌹Rajbhog Offering – Around 12:00 PM
🌹Evening Aarti – Around 7:00 PM
🌹Special Kartik Purnima Pooja – Festival period
🌹सुबह की आरती – लगभग 6:30 AM
🌹श्रृंगार दर्शन – सुबह के समय
🌹राजभोग अर्पण – लगभग 12:00 PM
🌹शाम की आरती – लगभग 7:00 PM
🌹विशेष कार्तिक पूर्णिमा पूजा – उत्सव के दौरान
🌹 ఉదయ హారతి – సుమారు ఉదయం 6:30 గంటలకు
🌹 శృంగార దర్శనం – ఉదయపు వేళల్లో
🌹 రాజభోగ నివేదన – సుమారు మధ్యాహ్నం 12:00 గంటలకు
🌹 సాయంకాల హారతి – సుమారు రాత్రి 7:00 గంటలకు
🌹 ప్రత్యేక కార్తీక పౌర్ణమి పూజ – పండుగ సమయాల్లో
Festivals / Jatharaत्योहार / जात्राపండుగలు / జాతర
🌹The most important festival associated with Brahma Temple is the Pushkar Fair held during Kartik Purnima. Thousands of pilgrims and visitors gather in Pushkar to participate in religious rituals and take a holy dip in Pushkar Lake. The temple becomes a major center of worship during this time.
🌹Apart from the Pushkar Fair, major Hindu festivals such as Diwali, Kartik Purnima, and other religious occasions are celebrated with devotion. Special prayers and rituals are conducted in the temple and the surrounding ghats.
🌹ब्रह्मा मंदिर से जुड़ा सबसे महत्वपूर्ण उत्सव 'पुष्कर मेला' है, जो कार्तिक पूर्णिमा के दौरान आयोजित किया जाता है। धार्मिक अनुष्ठानों में भाग लेने और पुष्कर झील में पवित्र डुबकी लगाने के लिए हज़ारों तीर्थयात्री और पर्यटक पुष्कर में एकत्रित होते हैं। इस दौरान यह मंदिर पूजा-अर्चना का एक प्रमुख केंद्र बन जाता है।
🌹पुष्कर मेले के अलावा, दिवाली, कार्तिक पूर्णिमा जैसे प्रमुख हिंदू त्योहार और अन्य धार्मिक अवसर भी पूरी श्रद्धा के साथ मनाए जाते हैं। मंदिर और आस-पास के घाटों पर विशेष प्रार्थनाएँ और अनुष्ठान किए जाते हैं।
🌹బ్రహ్మ దేవాలయానికి సంబంధించిన అత్యంత ముఖ్యమైన పండుగ కార్తీక పౌర్ణమి నాడు జరిగే పుష్కర్ జాతర. వేలాది మంది యాత్రికులు మరియు సందర్శకులు ధార్మిక ఆచారాలలో పాల్గొనడానికి మరియు పుష్కర్ సరస్సులో పుణ్యస్నానం చేయడానికి పుష్కర్లో గుమిగూడతారు. ఈ సమయంలో దేవాలయం ప్రధాన పూజా కేంద్రంగా మారుతుంది.
🌹పుష్కర్ జాతరతో పాటు, దీపావళి, కార్తీక పౌర్ణమి వంటి ప్రధాన హిందూ పండుగలు మరియు ఇతర ధార్మిక సందర్భాలను భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. దేవాలయంలో మరియు చుట్టుపక్కల ఉన్న ఘాట్లలో ప్రత్యేక ప్రార్థనలు మరియు ఆచారాలు నిర్వహిస్తారు.
Dress Codeवस्त्र संहिताదుస్తుల నియమం
🥻Traditional Dress
🥻पारंपरिक पोशाक
🥻సాంప్రదాయ దుస్తులు
Announcementsघोषणाएंప్రకటనలు
🚌Other temples to visit when you are at this temple
🛕Savitri Mata Temple – Hilltop temple dedicated to Goddess Savitri.
🛕Varaha Temple – Ancient temple dedicated to Lord Vishnu's Varaha avatar.
🛕Pushkar Lake – Sacred lake with more than 50 bathing ghats.
🛕Rangji Temple – Famous South Indian style temple in Pushkar.
🚌जब आप इस मंदिर में हों, तो घूमने लायक अन्य मंदिर
🛕सावित्री माता मंदिर – पहाड़ी की चोटी पर स्थित, देवी सावित्री को समर्पित मंदिर।
🛕वराह मंदिर – भगवान विष्णु के वराह अवतार को समर्पित एक प्राचीन मंदिर।
🛕पुष्कर झील – 50 से भी ज़्यादा स्नान घाटों वाली एक पवित्र झील।
🛕रंगजी मंदिर – पुष्कर में स्थित, दक्षिण भारतीय शैली का एक प्रसिद्ध मंदिर।
🚌ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించినప్పుడు చూడదగ్గ ఇతర ఆలయాలు
🛕సావిత్రి మాత ఆలయం – సావిత్రి మాతకు అంకితం చేయబడిన కొండపై ఉన్న ఆలయం.
🛕వరాహ ఆలయం – శ్రీ మహావిష్ణువు యొక్క వరాహ అవతారానికి అంకితం చేయబడిన పురాతన ఆలయం.
🛕పుష్కర్ సరస్సు – 50కి పైగా స్నాన ఘట్టాలు కలిగిన పవిత్ర సరస్సు.
🛕రంగజీ ఆలయం – పుష్కర్లో ఉన్న ప్రసిద్ధ దక్షిణ భారత శైలి ఆలయం.
FAQ'sअक्सर पूछे जाने वाले प्रश्नతరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
Details for this section will be added soon.इस भाग की जानकारी जल्द ही जोड़ी जाएगी।ఈ విభాగం వివరాలు త్వరలో చేర్చబడతాయి.