Kainchi Dham Hanuman Temple, Bhowali–Almora Road, Nainital District, Uttarakhand, 263135
Nainital, Uttarakhand
Aboutमंदिर के बारे मेंఆలయం గురించి
Kainchi Dham is a modern pilgrimage centre associated with the revered saint Neem Karoli Baba, also known as Maharaj Ji. The site is located on the Nainital–Almora Road between forested hills. The name "Kainchi" comes from the two sharp hairpin bends of the road near the site; according to the Nainital district administration, the name is not derived from scissors themselves.
कैंची धाम पूजनीय संत नीम करोली बाबा, जिन्हें महाराज जी भी कहा जाता है, से जुड़ा एक आधुनिक तीर्थ केंद्र है। यह स्थल वन आच्छादित पहाड़ियों के बीच नैनीताल–अल्मोड़ा मार्ग पर स्थित है। "कैंची" नाम इस स्थल के निकट सड़क के दो तीव्र मोड़ों से आया है; नैनीताल जिला प्रशासन के अनुसार यह नाम कैंची नामक वस्तु से नहीं लिया गया है।
Temple Historyमंदिर का इतिहासఆలయ చరిత్ర
The development of the present ashram began in the 1960s. The first Hanuman temple at Kainchi Dham was inaugurated in June 1964, and the place subsequently developed into an important centre of Hanuman devotion, meditation, service and spiritual practice. Neem Karoli Baba spent the later part of his life closely associated with Kainchi Dham.
The annual 15 June celebration commemorates the foundation/pratishtha tradition of the Kainchi Dham temple and has grown into a major religious gathering. The ashram became internationally known through the large number of Indian and foreign visitors attracted by Neem Karoli Baba's teachings and legacy.
Kainchi Dham is one of the best-known modern pilgrimage centres of the Kumaon region and is especially important for devotees of Lord Hanuman and followers of Neem Karoli Baba. The Hanuman temple and ashram are closely connected with Maharaj Ji's spiritual life and teachings, making the site both a place of worship and a centre for meditation, devotion and service.
The annual 15 June fair has become the most prominent religious gathering at Kainchi Dham, with a large bhandara and participation by devotees from India and abroad. The site has also gained international recognition because of the global interest in Neem Karoli Baba and visitors who have been influenced by his teachings. Its peaceful Himalayan setting further contributes to its importance as a spiritual retreat.
Nearby templesआस-पास के मंदिरసమీప ఆలయాలు
15.8 kmGolu Devta Temple, Ghorakhal, Bhowali, Nainital District, Uttarakhand, 263156
Nainital, Uttarakhand
Golu Devta
210.1 kmBhimeshwar Mahadev Temple, Bhimtal, Nainital District, Uttarakhand, 263136
Nainital, Uttarakhand
Lord Shiva
314.1 kmMukteshwar Mahadev Temple, Mukteshwar Hill, Nainital District, Uttarakhand, 263138
Nainital, Uttarakhand
Lord Shiva
424.4 kmNanda Devi Temple, Lal Bazaar, Almora, Uttarakhand, 263601
Almora, Uttarakhand
Goddess
525.3 kmKatarmal Sun Temple, Katarmal Village, Near Almora, Almora District, Uttarakhand, 263601
Almora, Uttarakhand
Surya Bhagavan
628.3 kmGolu Devta Temple, Chitai, Almora–Pithoragarh Road, Almora District, Uttarakhand, 263601
Almora, Uttarakhand
Golu Devta
728.3 kmKasar Devi Temple, Near Almora–Binsar Road, Almora District, Uttarakhand, 263601
Almora, Uttarakhand
Goddess
839.3 kmDandeshwar Temple, Jageshwar Dham, Dandeshwar–Jageshwar Road, Almora District, Uttarakhand, 263623
Almora, Uttarakhand
Lord ShivaDrag to move, use + / - or double-click to zoom.हिलाने के लिए खींचें, ज़ूम के लिए + / - या डबल-क्लिक करें।జరపడానికి లాగండి, జూమ్కు + / - లేదా డబుల్ క్లిక్ చేయండి. Open in Google Mapsगूगल मैप्स में खोलेंగూగుల్ మ్యాప్స్లో తెరవండి
Same Deity Templesइसी देवता के मंदिरఇదే దేవత ఆలయాలు
Lord HanumanMore temples of this deity, nearest first.इसी देवता के और मंदिर, निकटतम पहले।ఇదే దేవత ఆలయాలు, దగ్గరివి ముందుగా.
920.1 kmTelangkhedi Hanuman Temple Seminary Hills, Nagpur, Maharashtra 440001
Nagpur, Maharashtra
Lord Hanuman
1118.7 kmShree Kashtabhanjan Dev Hanumanji Temple , Barwala - Botad Hwy, Sarangpur, Gujarat 382450
Botad, Gujarath
Lord Hanuman
1187.9 kmSri Dakshin Mukhi Hanuman Temple , Mauli Nagar, Shirdi, Maharashtra 423109
Shirdi, Maharashtra
Lord Hanuman
1189.6 kmSri Abhaya Anjaneya Swamy Temple , Hanuman Temple , Kankuri Villege,Shirdi , Maharashtra 423109
Shirdi, Maharashtra
Lord Hanuman
1196.1 kmSri Anjaneya Swamy Temple Kondagattu , Muthyampet Rd, Karimnagar, Kondagattu, Telangana 505452
Karimnagar, Telangana
Lord Hanuman
1197.5 kmSri Anjaneya Swamy Temple , Tammi Cheruvu Katta, Manthani, Telangana 505184
Karimnagar, Telangana
Lord Hanuman
1197.8 kmKatta Hanuman Temple , Ravul Cheruvu, Manthani, Karimnagar district , Telangana 505184
Karimnagar, Telangana
Lord Hanuman
1210.8 kmSiddh Hanuman Temple (Anjaneri), Trimbakeshwar Rd, Anjaneri, Maharashtra 422213
Nasik, Maharashtra
Lord HanumanTravel Guideयात्रा मार्गदर्शिकाప్రయాణ మార్గదర్శి
1. By Road – Kainchi Dham is situated on the Nainital–Almora Road, about 9 km from Bhowali and 17 km from Nainital. Taxis, buses and private vehicles can reach the site by road.
2. By Train – Kathgodam Railway Station is the nearest convenient railway station, approximately 43 km from Kainchi Dham according to the Nainital district administration.
3. By Air – Pantnagar Airport is approximately 79 km away and is the nearest airport listed by the Nainital district administration.
1. Bhowali – Approximately 9 km.
2. Nainital – Approximately 17 km.
3. Kathgodam – Approximately 43 km.
4. Pantnagar Airport – Approximately 79 km.
5. Haldwani – Approximately 45–50 km by road.
6. Almora – Approximately 45–50 km by road.
7. Ranikhet – Approximately 75–85 km by road.
1. सड़क मार्ग – कैंची धाम नैनीताल–अल्मोड़ा मार्ग पर स्थित है, जो भवाली से लगभग 9 किमी तथा नैनीताल से 17 किमी दूर है। टैक्सी, बसें तथा निजी वाहन सड़क मार्ग से यहाँ पहुँच सकते हैं।
2. रेल मार्ग – नैनीताल जिला प्रशासन के अनुसार काठगोदाम रेलवे स्टेशन निकटतम सुविधाजनक रेलवे स्टेशन है, जो कैंची धाम से लगभग 43 किमी दूर है।
3. वायु मार्ग – पंतनगर हवाई अड्डा लगभग 79 किमी दूर है और नैनीताल जिला प्रशासन द्वारा सूचीबद्ध निकटतम हवाई अड्डा है।
1. भवाली – लगभग 9 किमी।
2. नैनीताल – लगभग 17 किमी।
3. काठगोदाम – लगभग 43 किमी।
4. पंतनगर हवाई अड्डा – लगभग 79 किमी।
5. हल्द्वानी – सड़क मार्ग से लगभग 45–50 किमी।
6. अल्मोड़ा – सड़क मार्ग से लगभग 45–50 किमी।
7. रानीखेत – सड़क मार्ग से लगभग 75–85 किमी।
1. రోడ్డు మార్గం – కైంచీ ధామ్ నైనిటాల్–అల్మోడా రోడ్డులో, భవాలీ నుండి సుమారు 9 కి.మీ మరియు నైనిటాల్ నుండి 17 కి.మీ దూరంలో ఉంది. టాక్సీలు, బస్సులు మరియు ప్రైవేట్ వాహనాలు రోడ్డు మార్గం ద్వారా ఇక్కడికి చేరుకోగలవు.
2. రైలు మార్గం – నైనిటాల్ జిల్లా యంత్రాంగం ప్రకారం కాఠ్గోదామ్ రైల్వే స్టేషన్ సమీప సౌకర్యవంతమైన రైల్వే స్టేషన్; ఇది కైంచీ ధామ్ నుండి సుమారు 43 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
3. విమాన మార్గం – పంత్నగర్ విమానాశ్రయం సుమారు 79 కి.మీ దూరంలో ఉంది మరియు నైనిటాల్ జిల్లా యంత్రాంగం పేర్కొన్న సమీప విమానాశ్రయం.
1. భవాలీ – సుమారు 9 కి.మీ.
2. నైనిటాల్ – సుమారు 17 కి.మీ.
3. కాఠ్గోదామ్ – సుమారు 43 కి.మీ.
4. పంత్నగర్ విమానాశ్రయం – సుమారు 79 కి.మీ.
5. హల్ద్వానీ – రోడ్డు మార్గం ద్వారా సుమారు 45–50 కి.మీ.
6. అల్మోడా – రోడ్డు మార్గం ద్వారా సుమారు 45–50 కి.మీ.
7. రాణిఖేత్ – రోడ్డు మార్గం ద్వారా సుమారు 75–85 కి.మీ.
Sub Templesउप मंदिरఉప ఆలయాలు
1. Shri Kainchi Hanuman Mandir – Main shrine dedicated to Lord Hanuman and the principal temple of the Kainchi Dham complex.
2. Neem Karoli Baba Maharaj Temple – Shrine associated with Neem Karoli Baba (Maharaj Ji), whose life and teachings are central to Kainchi Dham.
3. Vaishnavi Temple – Shrine dedicated to the Divine Mother within the Kainchi Dham complex.
4. Ashram and Meditation Areas – Spaces associated with prayer, meditation, satsang and spiritual activities.
1. श्री कैंची हनुमान मंदिर – भगवान हनुमान को समर्पित मुख्य मंदिर तथा कैंची धाम परिसर का प्रमुख मंदिर।
2. नीम करोली बाबा महाराज मंदिर – नीम करोली बाबा (महाराज जी) से संबद्ध मंदिर, जिनका जीवन एवं उपदेश कैंची धाम के केंद्र में हैं।
3. वैष्णवी मंदिर – कैंची धाम परिसर के भीतर जगदंबा को समर्पित मंदिर।
4. आश्रम एवं ध्यान स्थल – प्रार्थना, ध्यान, सत्संग तथा आध्यात्मिक गतिविधियों से जुड़े स्थान।
1. శ్రీ కైంచీ హనుమాన్ మందిరం – హనుమంతునికి అంకితమైన ప్రధాన మందిరం మరియు కైంచీ ధామ్ సముదాయంలోని ముఖ్య ఆలయం.
2. నీమ్ కరోలీ బాబా మహారాజ్ ఆలయం – నీమ్ కరోలీ బాబా (మహారాజ్ జీ) తో ముడిపడిన మందిరం; ఆయన జీవితం మరియు బోధనలు కైంచీ ధామ్కు కేంద్రబిందువు.
3. వైష్ణవీ ఆలయం – కైంచీ ధామ్ సముదాయంలో జగన్మాతకు అంకితమైన మందిరం.
4. ఆశ్రమం మరియు ధ్యాన ప్రాంతాలు – ప్రార్థన, ధ్యానం, సత్సంగం మరియు ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలతో ముడిపడిన స్థలాలు.
Things to Coverक्या देखेंచూడవలసినవి
Take darshan and blessings of Lord Hanuman, the presiding deity of this temple, along with the other deities present in the temple complex.
इस मंदिर के मुख्य देवता तथा मंदिर परिसर में विराजमान अन्य देवी-देवताओं के दर्शन कर आशीर्वाद प्राप्त करें।
ఈ ఆలయ ముఖ్య దైవం మరియు ఆలయ ప్రాంగణంలో కొలువైన ఇతర దేవతల దర్శనం చేసుకుని ఆశీర్వాదం పొందండి.
Pooja Detailsपूजा विवरणపూజా వివరాలు
1. Hanuman Ji Darshan and Puja – Devotees offer prayers at the main Hanuman shrine.
2. Hanuman Ji Abhishek and devotional worship – Performed as part of regular religious practice.
3. Morning Aarti – Usually around 7:00 AM; timing may vary.
4. Evening Aarti – Usually around 6:30 PM–7:00 PM; timing may vary.
5. Bhajan, Kirtan and Satsang – Devotional activities are associated with the ashram and its spiritual tradition.
Exact daily ritual timings are subject to change and should be confirmed with the temple administration before visiting.
1. हनुमान जी के दर्शन एवं पूजा – मुख्य हनुमान मंदिर में भक्त प्रार्थनाएँ अर्पित करते हैं।
2. हनुमान जी का अभिषेक एवं भक्ति आराधना – नियमित धार्मिक आचरण के अंग रूप में संपन्न किए जाते हैं।
3. प्रातः आरती – सामान्यतः लगभग प्रातः 7:00 बजे; समय बदल सकता है।
4. सायं आरती – सामान्यतः लगभग सायं 6:30–7:00 बजे; समय बदल सकता है।
5. भजन, कीर्तन एवं सत्संग – आश्रम तथा उसकी आध्यात्मिक परंपरा से जुड़ी भक्ति गतिविधियाँ।
दैनिक अनुष्ठानों के निश्चित समय परिवर्तनीय हैं; दर्शन से पूर्व मंदिर प्रशासन से पुष्ट कर लेना उचित है।
1. హనుమాన్ దర్శనం మరియు పూజ – ప్రధాన హనుమాన్ మందిరంలో భక్తులు ప్రార్థనలు సమర్పిస్తారు.
2. హనుమాన్ అభిషేకం మరియు భక్తి ఆరాధన – నిత్య ధార్మిక ఆచారంలో భాగంగా నిర్వహిస్తారు.
3. ఉదయం ఆరతి – సాధారణంగా ఉదయం 7:00 గంటల ప్రాంతంలో; సమయం మారవచ్చు.
4. సాయంత్రం ఆరతి – సాధారణంగా సాయంత్రం 6:30–7:00 ప్రాంతంలో; సమయం మారవచ్చు.
5. భజన, కీర్తన మరియు సత్సంగం – ఆశ్రమం మరియు దాని ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంతో ముడిపడిన భక్తి కార్యక్రమాలు.
దైనిక అనుష్ఠానాల నిర్ణీత సమయాలు మారవచ్చు; దర్శనానికి ముందు ఆలయ యాజమాన్యం వద్ద నిర్ధారించుకోవడం మంచిది.
Festivals / Jatharaत्योहार / जात्राపండుగలు / జాతర
1. Kainchi Dham Pratishtha/Foundation Day – 15 June is the most important annual religious occasion at Kainchi Dham. A large fair and bhandara are organised, attracting devotees from different parts of India and abroad. The day is associated with the foundation and consecration traditions of the temple, and the ashram becomes exceptionally crowded.
2. Hanuman Jayanti – The festival is particularly meaningful because the principal shrine at Kainchi Dham is dedicated to Lord Hanuman. Devotees gather for prayers, darshan and devotional activities.
3. Guru Purnima – Devotees also visit Kainchi Dham to remember and honour Neem Karoli Baba and participate in spiritual and devotional activities associated with his teachings.
1. कैंची धाम प्रतिष्ठा/स्थापना दिवस – 15 जून कैंची धाम का सर्वाधिक महत्वपूर्ण वार्षिक धार्मिक अवसर है। इस दिन विशाल मेला एवं भंडारा आयोजित होता है, जिसमें भारत के विभिन्न भागों तथा विदेशों से भक्त आते हैं। यह दिन मंदिर की स्थापना एवं प्रतिष्ठा परंपराओं से जुड़ा है, और आश्रम में असाधारण भीड़ रहती है।
2. हनुमान जयंती – यह पर्व विशेष रूप से अर्थपूर्ण है, क्योंकि कैंची धाम का प्रमुख मंदिर भगवान हनुमान को समर्पित है। भक्त प्रार्थना, दर्शन एवं भक्ति गतिविधियों हेतु एकत्र होते हैं।
3. गुरु पूर्णिमा – भक्त नीम करोली बाबा का स्मरण एवं सम्मान करने तथा उनके उपदेशों से जुड़ी आध्यात्मिक एवं भक्ति गतिविधियों में सम्मिलित होने हेतु भी कैंची धाम आते हैं।
1. కైంచీ ధామ్ ప్రతిష్ఠ/స్థాపన దినం – జూన్ 15 కైంచీ ధామ్లో అత్యంత ముఖ్యమైన వార్షిక ధార్మిక సందర్భం. ఆ రోజు పెద్ద మేళా మరియు భండారా నిర్వహిస్తారు; దీనికి భారతదేశం వివిధ ప్రాంతాల నుండి మరియు విదేశాల నుండి భక్తులు వస్తారు. ఈ దినం ఆలయ స్థాపన మరియు ప్రతిష్ఠ సంప్రదాయాలతో ముడిపడి ఉంది, మరియు ఆశ్రమంలో అసాధారణ రద్దీ ఉంటుంది.
2. హనుమాన్ జయంతి – కైంచీ ధామ్లోని ప్రధాన మందిరం హనుమంతునికి అంకితమైనది కావడంతో ఈ పర్వదినం ప్రత్యేకంగా అర్థవంతమైనది. భక్తులు ప్రార్థనలు, దర్శనం మరియు భక్తి కార్యక్రమాల కోసం సమావేశమవుతారు.
3. గురు పూర్ణిమ – భక్తులు నీమ్ కరోలీ బాబాను స్మరించి గౌరవించడానికి మరియు ఆయన బోధనలతో ముడిపడిన ఆధ్యాత్మిక, భక్తి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడానికి కూడా కైంచీ ధామ్ను దర్శిస్తారు.
Dress Codeवस्त्र संहिताదుస్తుల నియమం
🥻Traditional Dress
🥻पारंपरिक पोशाक
🥻సాంప్రదాయ దుస్తులు
Announcementsघोषणाएंప్రకటనలు
1. Ghorakhal Golu Devta Temple – Famous hill temple dedicated to Lord Golu, about 10–12 km from Kainchi Dham.
2. Naina Devi Temple, Nainital – Major temple dedicated to Goddess Naina Devi on the northern shore of Naini Lake.
3. Hanuman Garhi, Nainital – Important Hanuman temple associated with Neem Karoli Baba.
4. Bhimtal Lake – Scenic lake destination near Bhowali.
5. Naukuchiatal – Famous nine-cornered lake in the Nainital district.
6. Mukteshwar Dham – Important Shiva temple and Himalayan pilgrimage destination farther toward Mukteshwar.
1. घोड़ाखाल गोलू देवता मंदिर – कैंची धाम से लगभग 10–12 किमी दूर गोलू देवता को समर्पित प्रसिद्ध पर्वतीय मंदिर।
2. नैना देवी मंदिर, नैनीताल – नैनी झील के उत्तरी तट पर देवी नैना देवी को समर्पित प्रमुख मंदिर।
3. हनुमान गढ़ी, नैनीताल – नीम करोली बाबा से संबंधित महत्वपूर्ण हनुमान मंदिर।
4. भीमताल झील – भवाली के निकट रमणीय झील।
5. नौकुचियाताल – नैनीताल जनपद की प्रसिद्ध नौ कोनों वाली झील।
6. मुक्तेश्वर धाम – मुक्तेश्वर की ओर स्थित महत्वपूर्ण शिव मंदिर एवं हिमालयी तीर्थ स्थल।
1. ఘోరాఖల్ గోలు దేవత ఆలయం – కైంచి ధామ్ నుండి సుమారు 10–12 కి.మీ. దూరంలో గోలు దేవతకు అంకితమైన ప్రసిద్ధ కొండ ఆలయం.
2. నైనా దేవి ఆలయం, నైనిటాల్ – నైనీ సరస్సు ఉత్తర తీరంలో నైనా దేవికి అంకితమైన ప్రధాన ఆలయం.
3. హనుమాన్ గఢీ, నైనిటాల్ – నీమ్ కరోలి బాబాతో సంబంధం కలిగిన ముఖ్యమైన హనుమాన్ ఆలయం.
4. భీమ్తాల్ సరస్సు – భోవాలి సమీపంలోని ప్రకృతి రమణీయ సరస్సు.
5. నౌకుచియాతాల్ – నైనిటాల్ జిల్లాలోని ప్రసిద్ధ తొమ్మిది మూలల సరస్సు.
6. ముక్తేశ్వర్ ధామ్ – ముక్తేశ్వర్ వైపు ఉన్న ముఖ్యమైన శివాలయం, హిమాలయ తీర్థ స్థలం.
FAQ'sअक्सर पूछे जाने वाले प्रश्नతరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
Why is Kainchi Dham especially associated with Neem Karoli Baba?
Answer: Kainchi Dham was established as an ashram and Hanuman-centred spiritual site associated with Neem Karoli Baba, who spent the later part of his life closely connected with the place.
Why is 15 June important at Kainchi Dham?
Answer: 15 June is observed as the Kainchi Dham Pratishtha/Foundation Day and is marked by a major annual fair and bhandara attended by large numbers of devotees.
Why is the place called "Kainchi Dham"?
Answer: The Nainital district administration explains that "Kainchi" refers to the two sharp hairpin bends of the road near the site, which resemble the shape associated with scissors.